+ ارسال نظر
نمایش نتایج: از 1 به 2 از 2

موضوع: زن(همسر) خوب و بد از نگاه سعدی

  1. #1
    کاربر تازه کار ع ش ق آواتار ها
    تاریخ عضویت
    Dec 2012
    نوشته ها
    89
    تشکر
    0
    تشکر شده 0 بار در 0 ارسال

    پیش فرض زن(همسر) خوب و بد از نگاه سعدی

    زن(همسر) خوب
    یکی از بهترین اشعاری که می­توان نظر سعدی را درباب زنان از آن برگرفت،ابیاتی است که در بوستان در باب عالم تربیت آورده و در آن­ها به مقایسه­ی زن خوب و زن بد می­پردازد.در این رابطه سعدی در بیان صفات زن خوب چند ویژگی را ذکر می­کند:فرمانبری، پارسایی، غمگساری، خوبروی بودن، یکدلی، خوش سخنی، عیب پوشی، خانه­،باد و همخوابه دوست و امانتدار.به اعتقاد سعدی چنین زنی مرد درویش را پادشاه می­کند و چنین مردی باید به خاطر آن که چنین همسری همراه اوست، پنج نوبت شکر به جای آورد.
    به اعتقاد سعدی چنین زنی حتی اگر در عین پارسایی و خوش­سخنی، بدسیما باشد، نسبت به زنی زیباروی و بداخلاق مرجح است سعدی بر این باور است که چنین زنی آرام­دل است ضمن آن که باید از همسر بد به خدا پناه برد.
    بگوی آنچه دانی سخن سودمند *** وگر هیچ کس را نیاید پسند
    که فردا پشیمان بر آرد خروش *** که آوخ چرا حق نکردم به گوش
    زن خوب فرمانبر پارسا *** کند مرد درویش را پادشا
    برو پنج نوبت بزن بر درت *** چو یاری موافق بود در برت
    همه روز اگر غم خوری غم مدار *** چو شب غمگسارت بود در کنار
    که را خانه آباد و همخوابه دوست *** خدا را به رحمت نظر سوی اوست
    چو مستور باشد زن و خوبروی *** به دیدار او در بهشت است شوی
    کسی برگرفت از جخان کام دل *** که یکدل بود با وی آرام­دل
    اگر پارسا باشد و خوش سخن *** نگه در نکویی و زشتی مکن
    زن خوش منش دل فشاند که خوب *** که یکدل بود با وی آرام­دل
    اگر پارسا باشد و خوش سخن *** نگه در نکویی و زشتی مکن
    زن خوش­ منش دل فشاند که خوب *** که آمیزگاری بپوشد عیوب
    ببرد از پریچهره زشت خوی *** زن دیوسیمای خوش طبع­گوی
    چو حلوا خورد سرکه از دست شوی *** نه حلوا خورد سرکه اندوده روی
    دلارام باشد زن نیکخواه *** ولی زن بد خدایا پناه
    زن (همسر)بد
    در ادامه همین ابیات، سعدی به توصیف زن بد می­پردازد و آن را به کلاغی تشبیه می­نماید که با طوطی هم­نفس و هم­قفس است و طوطی در پی فرصتی است برای رهایی از بند قفس. سعدی آواره شدن در جهان از دست چنین زنی را به بیچارگی، تحمل هم­خانگی با هسر بد ترجیح داده، بر این باور است که زن بد مثل کفش تنگ است که بدون کفش رفتن (نداشتن همسر بد) بهتر از داشتن کفش تنگ است و بلای سفر را به جان خریدن بهتر از جنگ هر روزه در منزل و گرفتاری در زندان اولی بر ابروهای گره کرده­ی زن بداخلاق در خانه است.به همین جهت سفر برای صاحب خانه­ای که بانوی زشت اخلاق در خانه دارد، عید است.
    در ادامه این اشعار می­توان چنین دریافت که زن بد از نظر سعدی زنی است که:صدایش بر شوهرش بلند است، راه بازار در پیش گیرد، به حرف مرد خود گوش نمی­دهد، جاهل است و ناراست کردار،امانتدار نیست،بر روی بیگانه می­خندد، زنی است که در خانه آرام و قرار نمی­گیرد.
    به همین دلیل سعدی معتقد است:
    ز بیگانگان چشم زن کور باد *** چو بیرون شد از خانه در گور باد
    ابیاتی که سعدی در وصف زن بد سروده است،بدین شرح است:
    چو طوطی کلاغش بود هم نفس *** غنیمت شمارد خلاص ار قفس
    سر اندر جهان نه به آوارگی *** وگر نه بنه دل به بیچارگی
    تهی پای رفتن به از کفش تنگ *** بلای سفر به که در خانه جنگ
    به زندان قاضی گرفتار به *** که در خانه دیدن بر ابرو گره
    سفر عید باشد بر آن کدخدای *** که بانوی زشتش بود در سرای
    در خرمی بر سرایی ببند *** که بانگ زن از وی برآید بلند
    چو زن راه بازار گیرد بزن *** و گرنه تو در خانه بنشین چو زن
    اگر زن ندارد سوی مرد گوش *** سراویل کحلیش در مرد پوش
    زنی را که جهل است و ناراستی *** بلا بر سر خود نه زن خواستی
    چو در کلیه­ی جو امانت شکست *** از انبار گندم فرو شوی دست
    بر آن بنده حق نیکویی خواسته است *** که با او دل و دست زن راست است
    چو در روی بیگانه خندید زن *** دگر مرد گو لاف مردی مزن
    زن شوخ چون دست در قلیه کرد *** برو گو بنه پنجه بر روی مرد
    چو بینی که زن پای بر جای نیست *** پبات از خردمندی و رای نیست
    گریز از کفش در دهان نهنگ *** که مردن به از زندگانی به ننگ
    بپوشانش از چشم بیگانه روی *** وگر نشنود چه زن آنگه چه شوی

  2. # ADS
    Circuit advertisement
    تاریخ عضویت
    Always
    نوشته ها
    Many
     

  3. #2
    کاربر تازه کار ع ش ق آواتار ها
    تاریخ عضویت
    Dec 2012
    نوشته ها
    89
    تشکر
    0
    تشکر شده 0 بار در 0 ارسال

    پیش فرض

    در فرهنگ عامیانه ایرانی، زن سعدی شهرت منفی و طنزآلودی پیدا کرده و بنوعی ضرب المثل شده است. اتفاقاً حکایتی در گلستان نقل شده که سر نخ قضیه را به دست می دهد.
    به گزارش سرویس زنان جهان؛به نظر سعدی، زن، فرزند و همه بستگان به منزلة برادرخواندگان کاروان زندگی هستند که همراهی ایشان جاودانه نیست و در سفر آخرت باید از ایشان جدا شد؛ پس نباید به آنها دل بست و باید به فکر آخرت بود.

    از این دیدگاه، زن و فرزند، آزادی و آزادگی مرد را سلب می کنند و او را از سیر در ملکوت باز می دارند. با این همه، پیوند ازدواج و عرف اجتماعی سبب می شود که مرد در همه حال و در سخت ترین اوضاع، خود را در خدمت زندگی مشترک ببیند و از ناموس خویش جدا نشود. چنانکه یکی از رفیقان سعدی در کفاف معیشت درمانده بود و می خواست به اقلیمی دیگر رود و گمنام زندگی کند، اما از شماتت مردم می ترسید که پشت سرش به طعنه بخندند و سعی او را در حق عیال، بر عدم مروت حمل کنند و بگویند :

    مبین آن بی مروت را که هرگز
    نخواهد دید روی نیکبختی

    که آسانی گزیند خویشتن را
    زن و فرزند بگذارد به سختی

    در آثار سعدی، حساسیت خاصی به رفتارهای خانوادگی دیده می شود. خصایل مثبت زن به چشم آرمان و آرزو دیده می شود و صفات منفی چنان ترسیم می گردد که از جهنم آن صفات، گریزی در دل خواننده به وجود می آید. این امر تا چه حد می توانسته از واقعیتهای زندگی سعدی نشأت گرفته باشد؟

    زندگی شخصی سعدی

    در فرهنگ عامیانه ایرانی، زن سعدی شهرت منفی و طنزآلودی پیدا کرده و بنوعی ضرب المثل شده است. اتفاقاً حکایتی در گلستان نقل شده که سر نخ قضیه را به دست می دهد. طبق این حکایت، سعدی زمانی به اسارت فرنگ در می آید و او را همراه جهودان در خندق طرابلس به کار گل وا می دارند. یکی از رؤسای حلب که سابقه آشنایی با او داشته، در ازای ده دینار اسباب آزادی وی را فراهم می آورد و او را با خود به حلب برده، دختر خویش را با کابین صد دینار به عقدش در می آورد؛ دختری بدخوی، ستیزه روی، نافرمانبردار که شروع به زبان درازی و سرکوفت به سعدی کرده که «تو آن نیستی که پدر من تو را از قید فرنگ به ده دینار خلاص داد؟!» و سعدی پاسخ می دهد که «بلی به ده دینارم از قید فرنگ خلاص کرد و به صد دینار در دست تو گرفتار!»

    فرجام این زندگی در هاله غیرت پنهان است و خبری از آن در دست نیست؛ اما اگر حکایت مزبور از نوع مقامه نویسی نباشد، می توان به قرینه دریافت که زندگی با آن دختر ادامه نیافته است؛ زیرا در آنصورت غیرت مردانه مانع از بیان همین مقدار از ماجرا نیز می شد. بهر حال سعدی این دختر را مصداق آن می داند که گفته اند:

    زن بد در سرای مرد نکو
    هم در این عالمست دوزخ او

    زینهار از قرین بد زنهار
    وقنا ربّنا عذاب النار

    فضایل و رذایل زنان
    سعدی در باب «عالم تربیت» بوستان، بخشی آورده است با عنوان «گفتار اندر پرورش زنان و ذکر صلاح و فساد ایشان». او در این بخش، به طور فشرده زن خوب و بد را در محدوده خانواده معرفی می کند.

    با دسته بندی آنها فضایل و رذایل زنان را از دیدگاه سعدی برمی شماریم:

    الف فضایل زنان
    در بخش مزبور، زن خوب کسی است که علاوه بر زیبایی، خصوصیات زیر را داشته باشد:

    پارسایی و فرمانبرداری از شوی:
    زن خوب فرمانبر پارسا
    کند مرد درویش را پادشا

    موافقت و سازگاری:
    برو پنج نوبت بزن بر درت
    چو یاری موافق بود دربرت

    غمگساری:
    همه روز اگر غم خوری غم مدار
    چو شب غمگسارت بود در کنار

    دوستی با شوی:
    کرا خانه آباد و همخوابه دوست
    خدا را به رحمت نظر سوی اوست

    مستوری و پوشیدگی:
    چو مستور باشد زن و خوبروی
    به دیدار او در بهشت است شوی

    صفا و یکدلی:
    کسی برگرفت از جهان کام دل
    که یکدل بود با وی آرام دل

    خوش سخنی در کنار پارسایی:
    اگر پارسا باشد و خوش سخن
    نگه در نکویی و زشتی مکن

    خوش خلقی برتر از زیبایی:
    زن خوش منش دلنشان تر که خوب
    که آمیزگاری بپوشد عیوب
    ببرد از پریچهره زشتخوی
    زن دیو سیمای خوش طبع گوی

    نیکخواهی:
    دلارام باشد زن نیکخواه
    ولیکن زن بد، خدایا پناه!

    امانتداری:
    بر آن بنده حق نیکویی خواسته است
    که با او دل و دست زن راست است

    ب رذایل زنان
    در مورد بحث، خصوصیات منفی زن چنین ذکر شده است:

    بداخلاقی و گره بر ابرو داشتن:
    به زندان قاضی گرفتار به
    که در خانه دیدن بر ابرو گره

    با صدای بلند بگومگو کردن:
    در خرمی برسرایی ببند
    که بانگ زن از وی برآید بلند

    خودسرانه به بازار رفتن:
    چو زن راه بازار گیرد، بزن
    وگرنه تو در خانه بنشین، چو زن

    عدم اطاعت از شوهر:
    اگر زن ندارد سوی مرد گوش
    سراویل کحلیش در مرد پوش

    جهل و ناراستی:
    زنی را که جهل است و ناراستی
    بلا بر سر خود نه زن خواستی

    خیانت در امانت:
    چو در کیلهیک جو امانت شکست
    از انبان گندم فروشوی دست
    زن شوخ چون دست در قلیه کرد
    برو گو بنه پنجه بر روی مرد

    بی حفاظی و به نامحرمان روی خوش نشان دادن:
    چو در روی بیگانه خندید زن
    دگر مرد گو لاف مردی مزن

    عفیف نبودن:
    چو بینی که زن پای برجای نیست
    ثبات از خردمندی و رای نیست
    گریز از کفش در دهان نهنگ
    که مردن به از زندگانی به ننگ

    گوهر کمال آدمی
    سعدی موارد فراوانی را از صفات مثبت زن و جایگاه او در عالم هستی بیان کرده است که برخی از آنها پیشتر آمد. هموست که در کنار مطالبی که اخیراً ذکر شد، جوانمردی دختر حاتم طایی را هم می آورد که وقتی قبیله اش در جنگ شکست خورد و او به حرمت پدر از کشته شدن مستثنی گشت، تن بدان در نداد که خود جان سالم بدر برد و شاهد قتل عام قبیله اش باشد و بدینگونه آنها را نیز نجات داد.یا ماجرای دختر صاحب کرامتی را نقل می کند که ابراهیم خوّاص در باره او پیوسته با مریدان خویش می گفت: کاشکی من خاک قدم آن سرپوشیده بودمی؛ سرپوشیده رازدانی که گفت: هر که با پای به کعبه رود، او کعبه را طواف کند و هر که با دل به کعبه رود، کعبه او را طواف کند و از زنی تعریف می کند که استادانه و با ظرافت تمام، شوی خویش را پند داد که «عسل تلخ باشد ترش روی را»

    به دوزخ برد مرد را خوی زشت
    که اخلاق نیک آمده ست از بهشت

    بررسی زن در شعر سعدی را با یادآوری گوهر کمال آدمی که همان تقوا و پرهیزگاری است و با ذکر سخن سعدی به پایان می بریم که فرمود: «عاجز نفس فرومایه چه مردی، چه زنی».

+ ارسال نظر

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. نسخه درمانی رذیله چشم چرانی از نگاه ائمه و بزرگان
    توسط خادم الزینب در انجمن مباحث ديگر بخش اسلامی
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: 20-11-2013, 08:17
  2. جواز نگاه به نامحرم!!!
    توسط محبّ الزهراء در انجمن اخلاق
    پاسخ: 3
    آخرين نوشته: 05-03-2013, 15:35
  3. دیدنی‏های دنیا | 38توصیه قرآنی
    توسط خادم الزینب در انجمن مباحث قرآنی
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 06-12-2012, 07:42
  4. احکام خانواده
    توسط vorojax در انجمن خانواده
    پاسخ: 6
    آخرين نوشته: 15-01-2011, 10:42
  5. تلمیحات قرانی سعدی
    توسط hoory در انجمن ادبیات و علوم انسانی
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: 09-08-2009, 00:38

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را دارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •